تاریخ انتشار:۰۴ اسفند ۱۳۹۳در ۸:۵۳ ق.ظ کد خبر:104 تعداد بازديد: 1070 بازدید

اختصاصی

بسترهای قانونی حمایت از خانواده زندانیان

  مقدمه:   شاید بتوان گفت با توجه به وجود برخی ناهنجاریها و بزهکاری اجتماعی ، جرایم سازمان یافته وقتل های متعدد ، جرایم رایانه ای، قاچاق مواد مخدر وبسیاری از جرایم عمومی که برای آنها در قانون مجازات حبس لحاظ ومقرر شده است، وجود زندان امری اجتناب ...
image_pdfimage_print
 

مقدمه:   شاید بتوان گفت با توجه به وجود برخی ناهنجاریها و بزهکاری اجتماعی ، جرایم سازمان یافته وقتل های متعدد ، جرایم رایانه ای، قاچاق مواد مخدر وبسیاری از جرایم عمومی که برای آنها در قانون مجازات حبس لحاظ ومقرر شده است، وجود زندان امری اجتناب ناپذیر باشد اما باید پذیرفت که مجازات حبس در حقیقت پس از اعدام سنگین ترین نوع مجازات برای یک مجرم است

ودر مجازات حبس جزفرد زندانی که مستحق تحمل چنین مجازاتی است عمدتاً سایر افراد نیز به تبع آن مجازات، به شدت تحت تأثیر مشکلات جانبی قرار میگیرند وبدون اینکه در ارتکاب بزه نقشی داشته باشندلیکن در تحمل اثرات مجازات جرم با فرد مجرم شریک هستندودر بسیاری از موارد مشکلات بیشتری را نیز تحمل مینمایند ؛ بدیهی است در این موارد نقش سازمانهای حمایتی وخدمات اجتماعی بسیار برجسته وپررنگ می نماید؛ فقر فرهنگی ، فقر اقتصادی ، نداشتن پشتوانه ای جهت حل مشکلات عدیده مالی وخانوادگی و ایجاد زمینه های مساعد در جهت گرایش به بزهکاری واز هم گسیختگی بنیان خانواده در میان خانواده زندانی یک تهدید دائمی است ودر این گونه موارد دخالت نهادهای خدمات اجتماعی میتواند در کاهش مشکلات خانواده زندانیان و ایجاد امنیت روانی بسیار موثر و راهگشا باشد ودر نظام اسلامی سازمانهای خدمات اجتماعی متعددی برای ارائه خدمات به نیازمندان تشکیل شده است.طبیعی است که خانواده زندانیان به عنوان بخشی از اقشار نیازمند جامعه مستحق در یافت خدمات این مراکز می باشندودر جهت حمایت بیشتر از این قشر قوانین متعددی نیز به تصویب مجلس شورای اسلامی و یا هیئت وزیران رسیده است و نهادهای خدماتی مستقلی نیز باهدف کمک به مددجویا ن و خانواده آنان تاسیس شده است که در ادامه به ماهیت و کارکرد آنها اشاره می شود.

۱: انجمن حمایت از زندانیان اولین بار در سال ۱۳۲۰با هدف حمایت از زندانیان و خانواده آنها تشکیلاتی تحت عنوان بنگاه حمایت از زندانیان ایجاد و اساسنامه ان به تایید پادشاه وقت رسید هدف از تشکیل این بنگاه حمایت مادی و معنوی از خانواده زندانیان بی بضاعت و خود زندانی در جهت اشتغال بعد از خروج بوده است بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۶۰تغییرات کلی در اساسنامه بنگاه حمایت ایجاد و نام آن به انجمن حمایت از زندانیان تغییر یافت.و در تارخ ۱۱/۱۲/۱۳۶۰ اساسنامه و آیین نامه اجرائی آن به تایید شورای عالی قضایی رسیددر ماده ۲و۳اساسنامه اهداف و وظایف انجمن در ۹بند تعریف شده است که از مهمترین آنها کمک به زندانیان و خانواده آنهاونوپروری و اصلاح زندانیان با همکاری سازمان زندانها و کمک در جهت آموزش حرفه ای به زندانیان، کمک به اشتغال آنها پس از آزادی و مساعدت در جهت بهبود وضع بهداشت و درمان وتشویق و ترغیب برای شرکت در فعالیتهای فرهنگی اشاره شده است.از دیدگاه حاکمیت اصل حمایت از خانواده از چنان جایگاهی برخوردار است که در مصوبه هیئت وزیران جلسه ۷/۶/۱۳۸۰تصویب شده است که کمکهای اشخاص حقیقی و حقوقی به انجمن حمایت زندانیان از درامد مشمول مالیات عملکرد سال مورد نظر کسر خواهد شد ۲ مراکز مراقبت بعد از خروج آیین نامه مراکز مراقبت بعد از خروج در سال ۱۳۷۸در ۱۱ماده و یک تبصره به تصویب رئیس قوه قضائیه رسیده و جهت اجرا ابلاغ شده است. مراکز مراقبت بعد از خروج با هدف حمایت از زندانیان آزاد شده تشکیل واز عمده ترین وظایف این مراکز ایجاد زمینه های لازم وفراهم کردن زیر ساختهای مورد نیاز در جهت توانمند سازی مددجویان با ایجادزمینه لازم جهت اشتغال ،کار آموزی،ازدواج،ادامه تحصیل،تامین مسکن،اعطای تسهیلات بانکی ، پوشش حمایتی ومشاوره ای مددجو ی آزاد شده وخانواده وی وفراهم آوردن شرایطی است که منجربه عدم بازگشت مددجو به زندان بوده ونیزموجب پیشگیری از وقوع جرم وکاهش جمعیت کیفری زندانها ومراکز تأمینی و تربیتی گردد. ۳قانون تامین زنان و کودکان بی سرپرست مصوب ۱۳۷۴هیئت وزیران براساس ماده ۲ آیین نامه قانون فوق کودکان بی سرپرست وکودکان ( سرپرست زندانی)مشمول قانون فوق با هماهنگی نیروی انتظامی و سازمان زندانها شناسایی و از طریق مراجع قضایی به سازمان بهزیستی معرفی میشوند و به منظور حفظ سلامت جسمی و روحی کودکان زیر هفت سال اداره بهزیستی موضف است راسا آنهارا پذیرش نموده سپس برای اخذ مجوز از مراجع قانونی اقدام نماید. همچنین نظر به اهمیت حمایت از زنان و دختران فاقد سرپرست از جمله زنان و دخترانی که سرپرست آنها زندانی است در ماده ۲ الحاقی قانون فوق شناسایی حمایت مالی و تامین هزینه زندگی آنها بر عهده وزارت رفاه و تامین اجتماعی گذاشته شده است ۴قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور در قانون بیمه همگانی بیمه خدمات در مانی کشور در جهت حمایت از خانواده زندانی مصوبات خوبی در جهت بیمه این قشر گذرانده شده است و طبق ماده یک قانون بیمه همگانی خدمات درمانی مصوب ۱۳۷۴هیئت وزیران افراد و خانواده هایی که به لحاظ موقعیت اقتصادی ،اجتماعی و عدم استطاعت مالی فاقد پوشش بیمه خدمات درمانی هستند نظیر خانواده زندانیان در مدت زندانی بودن سرپرست، مشمول قانون فوق میباشندبر اساس ماده ۷ آیین نامه اجرایی قانون فوق سازمان برنامه و بودجه موظف است اعتبارات مورد نیاز اجرای این مصوبه را در بودجه سالانه دستگاههای مربوطه پیش بینی نمایدودستگاههای ذیربط حسب مورد تا صد درصد حق سرانه درمان (سهم بیمه شده و دولت )با سازمان بیمه گر قرار داد امضا نماید. ۵بخش نامه ضرورت انتقال زندایان به زندان محل سکونت به منظور رعایت حال خانواده زندانیان و جلوگیری از آسیبهای اجتماعی آنها که به دلیل مسافرتهای بین شهری برای ملاقات با بستگانشان صورت میگیرد رییس قوه قضائیه طی بخشنامه شماره۱۰۶۶۵/۸۳/۱سال ۱۳۸۳سازمان را موظف کرده است که نسبت به انتقال زندانیان متقاضی به نزدیکترین زندان محل سکونت خانواده اقدام نمایدو مراجع قضائی تمهیدات لازم در این خصوص را معمول دارند. نتیجه گیری نتیجه آنکه به نظر میرسد علیرغم مشکلات عدیده خانواده زندانیان که در موارد متعدد موجب گسست روابط خانوادگی و بروز آسیبهای جبران ناپذیری میشود قوانین نسبتا خوبی درجهت حمایت از این قشر جامعه وجود دارد اما به نظر میرسد همه افراد مستحق و نیازمند به وجود چنین ظرفیتهایی آگاهی ندارند و لازم است متولیان امور در جهت اطلاع رسانی به جامعه هدف اقدامات لازم را انجام دهند .و دیگر اینکه علیرغم ظرفیتهای قانونی اشاره شده در بیشتر مراکز استانها و شهرستانها موجودیت این نهادها در حد یک تابلو بوده و کارکرد چندانی ندارند امید که ضمن اتخاذ سیاستهایی در جهت کاهش جمعیت کیفری کشور و صدور احکام جایگزین حبس نسبت به کاهش آسیب خانواده زندانیان توان قانونی موجود در کشور حد اکثر استفاده به عمل آید.

 خیرالله باقی پور کارشناس مسئول مددکاری ندامتگاه قزلحصار منابع ۱:مجموعه قوانین و مقررات زندانها تالیف فاطمه بداغی معاونت حقوقی رئیس جمهور ۲:آیین نامه اجرائی سازمان زندانها تدوین شده توسط دفتر رئیس سازمان زندانها ۳:آیین نامه اجرائی انجمن حمایت تدوین شده توسط انجمن حمایت مرکز

مطالب مرتبط


ارسال نظر

Go to TOP