تاریخ انتشار:۱۶ اسفند ۱۳۹۳در ۷:۰۳ ق.ظ کد خبر:294 تعداد بازديد: 978 بازدید

حقوق به زبان ساده

سفته و نحوه وصول آن

image_pdfimage_print

یکی از اسناد جاری که اشخاص عادی و بازرگانان در معاملات خود از آن استفاده می کنند، «سفته» است. سفته یک سند تعهد پرداخت است که در آن امضا کننده متعهد می شود مبلغ مندرج در آن پرداخت کند. اگر دارنده سفته بخواهد از مزایای قانونی این سند استفاده کند باید به مقررات آن آشنا باشد، در غیر این صورت دارنده آن نمی تواند از امتیازات این سند تجاری بهره مند شود و تنها قادر خواهد بود در دادگاه به عنوان یک نوشته عادی به آن استناد کند. بیشتر شهروندان گمان می کنند که چون سفته در فرم های چاپی و تمبردار تهیه و توزیع می شود، سندی رسمی محسوب می شود و قانونگذار از آن (مانند چک) حمایت کیفری می کند. یعنی در صورت عدم پرداخت وجه در سر رسید معیت، صادر کننده آن قابل تعقیب کیفری و در نهایت قابل مجازات است. در صورتی که سفته سندی است تجاری که اگر مطابق قانون و با رعایت تشریفات مربوطه تنظیم شود، دارنده آن از مزایایی بهره مند می شود که اسناد عادی از آن برخوردار نیستند.

تعریف سفته

سندی است که به موجب آن امضا کننده تعهد می کند که مبلغی وجه در زمان معین یا به محض مطالبه از سوی دارنده، در وجه حامل یا شخص معین با به حواله کرد آن شخص کارسازی کند. سفته قائم به وجود دو شخص است: صادر کننده که مدیون و بدهکار است و شخص دیگری که ممکن است در هنگام صدور سفته معین یا نامعلوم باشد. در صورتی که سفته برای شخص معینی صادر شود، نام و نام خانوادگی او در سفته آورده می شود در غیر این صورت به جای نام او نوشته می شود در وجه حامل.

در مورد اول، شخص معین و در مورد دوم، دارنده سفته در مقابل صبادر کننده طلبکار می شود و باید مبلغ سفته را در سر رسید آن بپردازد. اگر سفته عندالمطالبه باشد، صادر کننده باید به محض مطالبه مبلغ آن را پرداخت کند.

آیا سفته مانند چک قابل انتقال به دیگری است؟

عبارت «حواله کرد» در سفته به شخص دارنده این اختیار را می دهد که سفته را به دیگری واگذار کند. البته اگر عبارت حواله کرد نیز وجود نمی داشت، دارنده سفته می توانست با ظهر نویسی (پشت نویسی) آن را به شخص دیگری انتقال دهد.

ظهر نویسی

یعنی آن که دارنده سفته مطالبی را که در برگیرنده هدف او از دریافت یا انتقال سفته است در پشت آن نوشته و در زیر این مطلب، امضا می کند. پس ظهرنویسی برای انتقال سفته به دیگری یا وصول وجه آن است.

اگر ظهر نویسی برای انتقال باشد، دارنده جدید سفته دارای همه حقوق و مزایایی می شود که به آن سند تعلق دارد. انتقال سفته با امضای دارنده آن به عمل می آید. دارنده سفته می تواند برای وصول وجه آن به دیگری وکالت دهد که این عمل را برای او انجام دهد. اصولا ظهرنویسی برای انتقال است. اما اگر برای وکالت  در وصول باشد، باید این موضوع در پشت سفته تصریح شود و به امضای ظهر نویس برسد. در واقع کسی که ( با ظهر نیسی) وکالت در وصول سفته پیدا می کند، مانند دارنده سفته حق اقامه دعوی را نیز برای وصول آن خواهد داشت.

اگر سفته با ظهر نویسی های متعدد به اشخاص گوناگون منتقل شود، در این حالت دارنده سفته برای مطالبه وجه آن به چه کسی می توند رجوع کند و به بیان دیگر چه کسی مسئولیت پرداخت دارد؟

کسی که سفته را امضا کرده و ظهر نویس ها همگی در مقابل دارنده آن «مسئولیت تضامنی» دارند ،یعنی دارنده سفته در صورت عدم پرداخت و واخواست، می تواند به هر کدام از آن ها که بخواهد (به صورت منفرد) یا به دو یا چند یا تمامی آن ها( به صورت دسته جمعی) مراجعه کند. همین حق رجوع را هر یک از ظهر نویس ها نسبت به صادر کننده سفته و ظهرنویس های ما قبل خود دارند. بنابراین صادر کننده به علاوه ظهرنویس ها همگی مسئول پرداخت وجه سفته خواهند بود. بدین تریب انبوهی از مسئولیت ها برای پرداخت مبلغ مندرج در سفته ایجاد می شود. این مسولیت در اصطلاح «مسئولیت تضامنی» نامیده می شود.

مطالب مرتبط


ارسال نظر

Go to TOP