تاریخ انتشار:۲۰ بهمن ۱۳۹۴در ۵:۴۵ ق.ظ کد خبر:735 تعداد بازديد: 742 بازدید

بنيادهاي خيريه در گوشه و كنار جهان(انجمن حمایت زندانیان)

image_pdfimage_print

نويسنده: سميه كريمي
«ان جي او» ها يا همان سازمان هاي مردم نهاد، مفاهيمي نظير کار داوطلبانه بدون چشمداشت مادي و احساس مسووليت و تعهد در قبال جامعه را به ياد مي آورند. سازمان هايي که با مشارکت مردم به طور داوطلبانه و مستقل از دولت ها شکل گرفته و به دنبال سودآوري نيستند، بلکه اهدافي عام المنفعه را دنبال مي کنند.
يکي از شاخص هاي توسعه يافتگي يک جامعه، ميزان سرمايه گذاري اجتماعي در آن است. سرمايه گذاري اجتماعي نيز به معناي فعاليت هايي است که در راستاي افزايش رفاه اقتصادي و توسعه اجتماعي توسط بخش خصوصي، نهادها و سازمان هاي جامعه مدني صورت مي گيرد.
فعاليت هايي نظير حمايت از کودکان آسيب ديده يا بي سرپرست، ايجاد امکانات آموزشي براي مناطق محروم، مبارزه با بيماري هاي واگيردار، مبارزه با اعتياد، حفاظت از محيط زيست يا صيانت از آثار تاريخي و ميراث فرهنگي همگي مي تواند نمونه هايي از فعاليت سازمان هاي مردم نهاد در سراسر دنيا باشد که نشان از توسعه يافتگي و احساس مسووليت اجتماعي شهروندان اين جوامع دارد. اصولاانگيزه بسياري از حرکت هاي خودجوش و داوطلبانه مردمي، انجام کارهاي عام المنفعه و خيريه اي بوده که براي کمک به گروه ها و اقشار خاصي در جامعه صورت گرفته است. چنين فعاليت هايي در دوره هاي مختلف زماني وجود داشته اند و نمي توان براي آن مبدا مشخصي در نظر گرفت، اما راه اندازي چنين سازمان هايي در دو قرن اخير در دنيا رشد چشمگيري داشته، به طوري که تعداد «ان جي او» ها در آمريکا حدود يک و نيم ميليون، در روسيه ۲۷۷ هزار و در هند حدود ۳/۳ ميليون در سال ۲۰۰۹ تخمين زده شده است. در هند به ازاي هر ۴۰۰ نفر يک «ان جي او» وجود دارد و رقم کل آنها در هند، چند برابر تعداد مدارس ابتدايي و مراکز بهداشت در اين کشور است.
همان طور که گفته شد يکي از انگيزه ها و اهداف شکل گيري سازمان هاي مردم نهاد، فعاليت هاي خيريه و عام المنفعه است. نگاهي به زمينه هاي مختلف کاري اين سازمان ها در سراسر دنيا نشان مي دهد همه اين نهادها را مي توان يک بنياد خيريه در نظر گرفت و هدف مشترک همه سازمان هاي مردم نهاد رفع مشکلات و فراهم کردن شرايط رفاه اقتصادي و توسعه اجتماعي مردم دنيا است.
سازمان هاي مردم نهاد در زمينه هاي مختلفي کار مي کنند و معمولابر حسب نوع فعاليتي که انجام مي دهند و نيز حوزه اي که تحت پوشش قرار مي دهند، طبقه بندي مي شوند. اينکه اين سازمان ها در سطح محلي، ملي، منطقه اي يا بين المللي کار مي کنند، نحوه فعاليت و روش کار آنها را متفاوت مي سازد .
فعاليت هاي خيريه سازمان هاي مردم نهاد در دنيا
اگر بخواهيم تعريفي از يک سازمان مردم نهاد خيريه ارائه دهيم ، بايد گفت همه فعاليت هاي انسان دوستانه و توسعه اي در اين تعريف گنجانده مي شوند. برخي از اين سازمان هاي مردم نهاد خود مستقيما در زمينه فقرزدايي اقدام عملي انجام نمي دهند، بلکه با روش هاي مختلف اقتصادي بودجه اي براي کمک به ان جي او هاي محلي فعال براي فقرزدايي فراهم مي کنند و با اعطاي اين کمک هاي مالي به طور غير مستقيم در زمينه مبارزه با فقر تاثيرگذارند.
زمينه کاري سازمان هاي مردم نهاد فعال در حوزه خيريه هم مي تواند بسيار متفاوت باشد. به اين ترتيب که بعضي از آنها خدمات مالي نظير اعطاي وام به فقرا ارائه مي دهند، بعضي ديگر در زمينه فراهم کردن آب پاک و بهداشتي براي بهبود سلامت و بهداشت اقشار محروم جامعه فعاليت مي کنند. برخي ديگر نيز در جهت بهبود شرايط آموزشي کار مي کنند و به طور کلي تلاش مي کنند به هر طريق تغييري هرچند کوچک با منظور پايان دادن فقر در دنيا ايجاد کنند. اين سازمان هاي مردم نهاد اغلب بسيار تاثيرگذارتر از برنامه هاي دولتي عمل کرده و به مراتب کمتر از برنامه هاي مشابه دولتي در آنها امکان فساد وجود دارد.
در اينجا به معرفي دو سازمان مردم نهاد خيريه مطرح و بزرگ دنيا مي پردازيم:
بنياد نجات کودکان
اين سازمان در سال ۱۹۱۹ به منظور کمک به کودکاني که از عواقب و نتايج جنگ جهاني اول رنج مي برند در انگليس تاسيس شد. درحال حاضر اين بنياد در ۲۷ کشور دنيا حضور دارد و همه اين شعب در کنار يکديگر «اتحاديه نجات کودکان» را تشکيل مي دهند. اين اتحاديه در ۱۱۰ کشور به منظور کمک به کودکان براي دسترسي به زندگي بهتر فعاليت مي کند که اين فعاليت ها زمينه هاي مختلف از آموزش، سلامت و بهداشت و کمک رساني در شرايط اضطراري را در بر مي گيرد.
بنياد خيريه بيل و مليندا گيتس
اين بنياد خيريه بزرگ ترين سازمان خيريه خصوصي در جهان به شمار مي رود که تا به امروز مجموعا بودجه اي معادل ۲۸ ميليارد دلار را وقف کارهاي خيريه کرده است. در حقيقت اين مبلغ توسط بنياد سرمايه گذاري شده و به جاي اينکه تنها يک بار هزينه شود، از محل درآمدهاي حاصل از اين سرمايه گذاري کمک هاي مالي براي اجراي پروژه هاي خيريه صورت مي گيرد. اين چرخش مالي سبب شده بنياد بيل و مليندا گيتس به يکي از اصلي ترين منابع کمک مالي در بخش بهداشت و سلامت در دنيا تبديل شود، کمک هاي مالي اين بنياد در بخش سلامت سالانه به شش ميليارد دلار مي رسد و اين در حالي است که بودجه سالانه سازمان بهداشت جهاني (WHO) تنها يک ميليارد و ۶۵ ميليون دلار است.
سازمان مردم نهاد و امور خيريه در ايران
بحث فعاليت هاي خيريه مردمي در ايران موضوع جديدي نيست. ساليان سال است که موسسات خيريه و صندوق هاي قرض الحسنه در شهرها و روستاها فعال هستند و نهاد وقف هزاران سال است که وجود دارد و اينها نمونه هايي از «سرمايه گذاري اجتماعي» در اشکال سنتي هستند. اما فعاليت هاي داوطلبانه مردمي در قالب سازمان هاي مردم نهاد قالب جديدتري براي انجام فعاليت هاي خيريه به شمار مي رود که به دلايل مختلف چندان در کشور رونق نيافته است.
تا ۵ يا ۶ سال پيش، «سازمان ملي جوانان» مملو از حضور و فعاليت اين گروه هاي اجتماعي بود، اما اکنون متاسفانه تعداد گروه هاي فعال بسيار کم شده است. وجود نگاه سياسي به اين سازمان هاي مردم نهاد و برخي مانع تراشي هاي عجيب و غريب در برابر آنها انگيزه براي برپايي چنين سازمان هايي را کاهش داده و از طرف ديگر براي صدور مجوز فعاليت در اين زمينه ها بايد از هفت خوان گذشت. اين درحالي است که در کشورهاي توسعه يافته، سازمان هاي مردم نهاد نياز به گرفتن مجوز فعاليت از هيچ جايي نداشته و صرفا ثبت مي شوند و به علاوه در بسياري از شهرهاي مدرن دنيا، عملااين «ان جي او ها» هستند که مديريت شهري را به عهده گرفته اند. در چنين فضايي کار داوطلبانه به حدي ارزش دارد که امتياز مثبتي در رزومه افراد به شمار رفته و نشان دهنده احساس مسووليت و تعهد بالاي افراد است. در نقطه مقابل، بايد بدانيم که کم بودن فعاليت هاي داوطلبانه و حضور کمرنگ بخش خصوصي در عرصه هاي اجتماعي و اقتصادي در هر کشوري به معناي کمبود سرمايه گذاري اجتماعي است. چنين جوامعي از پايداري و ثبات برخوردار نيستند و عوارض نامطلوبي نظير فساد، عدم اعتماد و سوءظن و بدگماني گسترده اين جوامع را تهديد مي کند.
http://www.magiran.com

مطالب مرتبط



ارسال نظر براي اين مطلب مسدود شده است.

Go to TOP